Romencede belirsiz tanımlık ismin önüne gelir: un băiat (bir erkek çocuk), o fată (bir kız), niște copii (bazı çocuklar). Daha önce kimliği belirtilmemiş bir kişiden veya şeyden ilk kez söz ederken kullanılır. Türkçede tanımlık sistemi yoktur; burada "tanımlık", Romencedeki bu sözcükleri anlatan dil bilgisi terimidir.
Un, o veya niște nasıl seçilir?
Tekil eril veya nötr isimlerle un, tekil dişil isimlerle o, çoğul isimlerle ise niște kullan.
| İsim kalıbı | Tanımlık | Örnek | Anlam |
|---|---|---|---|
| Eril tekil | un | un băiat | bir erkek çocuk |
| Dişil tekil | o | o fată | bir kız |
| Nötr tekil | un | un scaun | bir sandalye |
| Eril çoğul | niște | niște băieți | bazı erkek çocuklar |
| Dişil çoğul | niște | niște fete | bazı kızlar |
| Nötr çoğul | niște | niște scaune | bazı sandalyeler |
Tanımlık, ismin cinsiyeti ve sayısıyla uyum gösterir. Bir ismin eril, dişil veya nötr olduğundan emin değilsen onu tanımlığı ve çoğuluyla birlikte öğren: un scaun, două scaune (bir sandalye, iki sandalye). Bu kalıp için isim cinsiyeti konusuna bak.
Belirsiz tanımlık ne zaman kullanılır?
- Belirli olmayan tek bir kişi veya şeyden söz ederken un ya da o kullan: Am o carte. (Bir kitabım var.)
- Belirli olmayan birden fazla şeyden söz ederken niște kullan: Văd niște studenți. (Bazı öğrenciler görüyorum.)
- İsimle kastedilen kişi veya şey daha önce belirlenmişse belirli tanımlığı kullan: Am o carte. Cartea este bună. (Bir kitabım var. Kitap iyi.)
Sayı anlamındaki un/o ile niște nasıl kullanılır?
Un ve o aynı zamanda bir sayısını da ifade edebilir. Başlangıç düzeyindeki cümlelerde biçim değişmez; bağlam, sözcüğün yalnızca belirsizlik mi yoksa sayı mı bildirdiğini gösterir. Örneğin Am o soră. cümlesi hem bir kız kardeşin olduğunu bildirebilir hem de kız kardeş sayısının bir olduğunu vurgulayabilir.
Niște çoğul isimlerle genellikle belirsiz bir miktar bildirir, ancak miktarı belirtilmeyen tekil kütle isimleriyle de kullanılabilir: niște lapte (bir miktar süt). Sıradan sayılabilen isimlerde basit kalıbı koru: tekilde un/o, çoğulda niște.
Daha sonra karşılaşacağın biçimler
Tamlayan ve yönelme hâllerinde belirsiz tanımlığın biçimi değişir: un, unui; o, unei; çoğul niște ise unor olur. Şimdilik bunları, belirsiz bir veya birkaç varlığın aitlik ya da yönelme ilişkisini belirten hâl biçimleri olarak tanıman yeterli.
Kaçınılacak hatalar
- Eril bir isimle o kullanma: o profesor değil, un profesor (bir erkek öğretmen) de.
- Dişil bir isimle un kullanma: un masă değil, o masă (bir masa) de.
- "Bir" anlamında tekil ve sayılabilen bir isimle niște kullanma: niște scaun değil, un scaun (bir sandalye) de.
O fată ne anlama gelir?
- bir kız
- belirli bir kız
- bazı kızlar
- bir erkek çocuk
O, dişil tekil belirsiz tanımlıktır; bu yüzden o fată "bir kız" anlamına gelir.
Tekil ve nötr bir isim olan scaun (sandalye) için doğru tanımlığı seç.
- o
- niște
- un
- unei
Nötr isimler tekilde eril kalıbı izler; bu nedenle doğru biçim un scaun olur.
Tamamla: Am ___ carte. (Bir kitabım var.)
- un
- niște
- o
- unor
Carte dişil ve tekildir; bu nedenle Romencede o kullanılır: Am o carte.
Hangi cümle doğrudur?
- Văd niște băieți.
- Văd o băieți.
- Văd un fete.
- Văd niște băiat.
Băieți çoğuldur; bu nedenle doğru belirsiz çoğul biçim niște băieți olur.
Hangi ifade "bir miktar süt" anlamına en uygundur?
- un lapte
- o lapte
- niște lapte
- unor lapte
Niște, miktarı belirtilmeyen tekil bir kütle ismiyle kullanılabilir; bu nedenle niște lapte "bir miktar süt" anlamına gelir.